Muziekschoolherinneringen van Marijke Niele

In het begin van de 70-er jaren kreeg ik, als jong meisje van 6 jaar oud, op de Adelbertusschool blokfluitles van de juf. Zij vond muziek heel leuk en gaf aan drie of vier kinderen na schooltijd blokfluitles. Ik vond het geweldig en wilde niets liever dan de hele dag fluiten! Mijn ouders informeerden bij de muziekschool, maar daar moest je eerst AMV-les (algemene muzikale vorming) krijgen en 8 jaar oud zijn… Na lang wachten kwam ik in het klasje van mevrouw Heiligers in een klaslokaal van de Dominicusschool, de bovenverdieping van de huidige Adelbertusschool, aan de Nieuwlandersingel. Ik kan mij van haar lessen weinig herinneren, maar wel haar (in mijn ogen) gigantische haardot. Zij droeg haar haren altijd opgestoken bovenop haar hoofd en dat was uitermate fascinerend.

Ik wist al snel dat ik verder wilde met de dwarsfluit, maar ik was fysiek nog te klein. Dus verder met de blokfluit bij Willem Bremer aan de Oudegracht. Met twee vriendinnetjes hadden we daar les, en dat was meestal superleuk. Minder leuk was het dat hij ons er af en toe uitstuurde als we teveel kletsten. Dan werd een van ons op de gang gezet, en daar stond ook de blindengeleidehond van meneer Hischemöller. Achteraf bleek het een heel lief dier, maar wij meisjes van 8 waren doodsbang voor dat beest. Hij droeg ook een soort muilkorf en was heeeeel groot. Maar hoe meer we ons best deden braaf te zijn in de les van meneer Bremer hoe vaker we op de gang belandden. Waarschijnlijk gingen we van de stress weer teveel kletsen.

 Op mijn negende mocht ik eindelijk op de dwarsfluit beginnen bij Christel Cochius, op een gehuurd instrument van de muziekschool. Na een jaar verliet mevrouw Cochius de muziekschool en kreeg ik Bert van den Brink als nieuwe docent. Tegelijkertijd startte ik bij muziekvereniging Sint Cecilia waar mijn overbuurman, Dick Sijs, dirigent van was. Naast het samenspelen in de jeugdharmonie was het voordeel dat je dan een instrument van de vereniging kon bespelen. Van Bert heb ik veel geleerd; hij en ik lagen elkaar goed.  Helaas bleek dat niet bij veel andere leerlingen en had hij veel problemen die – wat later bleek – deels voortkwamen uit een vervelende geestesziekte waar hij aan leed. Maar persoonlijk denk ik met warme herinneringen aan deze bijzondere man terug.

Marijke staat links voor op de fotoNa twee lesjaren bij hem, vertrok ook hij bij de muziekschool en kreeg ik les van Aditia van der Meulen. Wat een superleuke juf was dat! Drie geweldige jaren heb ik van haar les gehad. Zij stimuleerde allerlei samenspelactiviteiten, zo hadden we met vier meiden een fluitkwartet waarmee we regelmatig optraden; speelden we met piano-, viool-, klarinet-, en harpleerlingen samen en hadden we leuke voorspeelavonden met ‘nazit’. Ons fluitkwartet heeft jaren bestaan en onze optredens waren door heel Alkmaar bij openingen, jubilea ed. Het leukste optreden was bij de opening van het kaasmuseum waar we alle vier een kaas aan overhielden… Maar ook deze juf vertrok bij de muziekschool, zij emigreerde naar Australië.
Ik was inmiddels een eigenwijze 15-jarige puber en kreeg als nieuwe docent Tjali Nelwan. Dit was helaas niet zo’n succes, wij misten een ‘klik’ en ik begon tegen mijn lessen op te zien. Gelukkig begreep de toenmalige directeur Marcel Pinkse dit uitstekend en hij plaatste mij over naar Ciska van der Wilk. Zij bracht de lol en het enthousiasme weer terug en samen met haar heb ik mijn weg naar de vakopleiding gelopen.

 Naast de vijf fluitdocenten die ik heb gehad, mocht ik bij vele muziekschooldocenten in ensembles spelen. Meneer van Sambeek herinner ik mij als streng, maar rechtvaardig. Ik heb geen idee meer welk instrument hij doceerde (viool, red.). De klarinetleraar Henk Tromp was altijd leuk in projecten. Bij tromboneleraar Jaap Dekker heb ik menig blazersstuk meegespeeld; altijd mooi gearrangeerd. En ook Hein Dekker herinner ik mij als ensembleleider. Maar veruit het leukste was het RJO (regionaal jeugdorkest).

Optreden in de grote zaal van de Vest, 1978. Vlak onder Marcel Pinkse's linkerelleboog zit Marijke.Met de komst van Marcel Pinkse als directeur van de muziekschool, kwam er een symfonisch dirigent binnen. In mijn herinnering is het orkest bij hem begonnen, maar dat weet ik niet meer precies. Ik mocht al jong meespelen en heb geweldige stukken gespeeld. Wij deden symfonieën van Beethoven, Mozart en Haydn; maar ook stukken als het Carnaval des Animaux van Saint Saëns en Peter en de wolf van Prokofjev. Pinkse gaf ons ‘gewoon’ heftige solopartijen en heeft daarmee menige kiem gezaaid naar een muzikale toekomst. Wie droomt er niet van om op zijn 13e het vogeltje van Peter en de wolf vertolken tijdens een officieel concert in het stedelijk theater?

Verder speelden we allerlei bewerkte moderne muziek. In die tijd was Rogier van Otterloo beroemd met bewerkingen van filmmuziekthema’s e.d. en dat speelden wij ook! Optredens waren er veel; altijd in de Grote Kerk in Alkmaar en De Vest. Maar ook vaak in kerken en zalen in de omgeving: Bergen, Castricum, Heerhugowaard e.d.

We zijn ook een paar keer met de bus naar Tiel gegaan. Pinkse kwam daar vandaan en had nog connecties ter plekke, vandaar. Het RJO begon niet zo heel groot, maar breidde zich in de jaren dat ik er deel van uitmaakte snel uit. De Alkmaarse muziekschool had niet zoveel strijkers, dus die kwamen van muziekscholen uit de omliggende gemeentes, later werden de audities ingevoerd en konden ook blazers van andere scholen auditeren. De repetitietijd was op de vrijdagmiddag en verschoof langzamerhand van 16.00 uur naar 17.00 uur. Dit kwam doordat steeds meer orkestleden van verder weg moesten komen. Het Noordhollands jeugdorkest werd op een gegeven moment bijna een concurrent van het RJO, want getalenteerde musici zaten vaak in beide orkesten. Maar de vrijdag was voor het RJO en daarop besloot het NHJO naar de zaterdag te verhuizen met haar repetitietijden…

We repeteerden eerst in het pand aan het Nassauplein, dat was een voormalig katholiek bejaardenhuis en had een prachtig kapelletje. Maar die was al snel te klein.  We mochten toen uitwijken naar de directe buren: de P.A. (Pedagogische Academie). Daar was een grote aula waar wij in mochten. Dat betekende een wekelijks verhuizing van muziekstandaards, contrabassen, harpen en slagwerk. Iets dat we met zijn allen deden.

Door de jaren heen was mijn liefde voor de muziek alleen maar gegroeid en ik wilde het vak in. Inmiddels was in Alkmaar de MPA gestart, de Muziek Pedagogische Academie waar het uitvoerende spelen belangrijk was, maar de muziekpedagogiek en didactiek ook. Ik heb heel bewust voor deze opleiding gekozen omdat ik graag docent wilde worden. Gelukkig werd ik voor mijn toelatingsexamen aangenomen en kon ik direct na de middelbare school van start.  
Het gebouw aan het Nassauplein werd mijn studielocatie en in het begin zaten zowel de MPA als de muziekschool daar, maar dat was maar kort. De muziekschool verhuisde naar de Vondelstraat en de MPA bleef aan de Nassaulaan. Niet alle lessen pasten in dat gebouw en voor enkele lessen moesten we uitwijken naar de Kennemerstraatweg, waar we in een statig herenhuis een aantal theorielokalen hadden.

Ik heb op de MPA een enerverende tijd gehad, met ups en downs. Al snel bleek dat mijn vingertechniek niet goed was, misschien een gevolg van teveel wisselingen in docenten, of een gevolg van heel veel spelen… In ieder geval moest het roer om en dat gebeurde vrij rigoureus: al na een half jaar schoot de eerste pees- en peesschedenontsteking in mijn handen en die blessure bleef in de jaren daarna vele malen opspelen. In het eerste jaar van de MPA liep ik een fikse ontsteking op en mijn rechterhand werd 10 weken in het gips gezet. Hoewel ik niet kon spelen, heb ik toen veel geleerd. Van docenten als de heer Bornewasser, Herman van Roekel, Jan van Wijk en Kees van Unen kreeg ik muziektheoretische vakken die ik ‘verslond’. Deze periode heeft mij ook geleerd dat ik van die theorie veel meer wilde weten en daardoor ben ik later nog muziekwetenschappen gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam.

Als fluitdocent had ik Rineke Smilde; een geweldig mens en pedagoog! Zij heeft het vak ‘fluitdocent’ goed doorgegeven, met uitgebreide didactische referaten en traktaten. Ik denk daar nog zeer regelmatig in mijn huidige lessen aan terug. Maar ook de luxe van de bijvakken die wij mochten volgen, waardeer ik zeer. Pianolessen van Vera Groot en zangles van Jorien Samson. Ook een tweede hoofdvak was nog mogelijk en ik volgde ensembleleiding bij Bram Heijmans met directie en arrangeren van Jan Schut.

Tijdens mijn studie verving ik af en toe Ciska van der Wilk op de Alkmaarse muziekschool, heel bijzonder om als jonge collega rond te lopen tussen vele mensen die je al jaren als docent kent. Zoals eerder gezegd vervolgde ik mijn weg in Amsterdam en keerde Alkmaar een aantal jaren de rug toe. Totdat er in 1991 een vacature kwam omdat Nelwan de muziekschool ging verlaten. Ik solliciteerde en werd tot mijn grote vreugde aangenomen. Heel bijzonder was mijn gesprek nadien met Nelwan; hij herinnerde zich mij als leerling en sprak zijn onmacht uit over het lesgeven aan een getalenteerd, zeer eigenzinnig pubermeisje. Hij vertelde mij ook dat hij zelf had aangegeven dat ik beter af zou zijn bij zijn nieuwe collega, iets dat ik zeer in hem waardeer.

En toen was ik opeens ‘echt’ juf op de Alkmaarse muziekschool! Samen met een aantal studiegenoten van de MPA, (oa Madelon Kooij, Ben Wezel, Jan Koehoorn, Wim Vlaar, Marjan Deiman) hadden wij het geweldig naar onze zin. Wij maakten muziekschool-brede voorstellingen in de Vest, verzorgden tien zondagen per jaar koffieconcerten in Alkmaarse bejaardenhuizen en hadden vooral veel plezier in ons werk. Met elkaar en de leerlingen ontstonden prachtige dingen. Het oude, gammele gebouw aan de Vondelstraat was een drama, maar had ook zo zijn charmes. Ramen konden niet open of niet dicht, kachels vielen met de regelmaat van de klok uit en van geluidsisolatie was zeker geen sprake. Maar gezellig was het er wel. De sfeer was er super, en dat kwam ook voor een groot deel door de wereldmuziekschool die ons in die tijd versterkte. De saz-leerlingen van Zuhal zaten vaak hele middagen in de gang te spelen en ‘jamden’ er lustig op los. En de sprankelende aanwezigheid van Laura Hassler, die altijd liep te zingen, was zeer positief.

De muziekschool veranderde in ACKV (Alkmaars Centrum voor de Kunsten) en er kwam een afdeling beeldend bij. In de praktijk was er niet veel samenwerking, maar dat het een positieve uitbreiding was, werd algemeen gedragen. En al die tijd, de 90er jaren, was er sprake van nieuwbouw… Eindelijk kwam er schot in de zaak en de bouw van Artiance werd een feit. De verhuizing in 2000 naar het Canadaplein heb ik wegens mijn zwangerschapsverlof gemist. Maar schooljaar 2000-2001 starten we in een mooi, nieuw gebouw waarramen en deuren dicht konden en er in elk lokaal een piano en een audio-installatie stond. De kilte van het gebouw werd al snel overwonnen door de muziek! In de jaren daarna kwam er een afdeling theater en nog weer later een afdeling dans bij. Het Centrum voor de Kunsten werd volwassen.

Hoewel het anno 2011 helemaal niet makkelijk is in muziekscholenland, staat de Alkmaarse muziekschool nog overeind. Vele zeer betrokken docenten zijn daar verantwoordelijk voor en vele leerlingen hebben de docenten geïnspireerd. Want dat is waar het omgaat: de passie voor het vak overdragen en vooral een open oor houden en blijven leren!

Advertenties

5 reacties op Muziekschoolherinneringen van Marijke Niele

  1. jennekegerritsen@gmail.com zegt:

    Marijke, je bent een topper! Groeten van Jenneke

  2. Peter Feenstra zegt:

    Dag Marijke,
    Ik heb 11 jaar geleden muziekgeschiedenis van je gehad. Ik wil je graag iets vertellen, maar ik heb je e-mail adres niet. Zou ik het mogen hebben?

  3. Ciska zegt:

    Haï Marijke, wat een superleuk verslag !!!!!!

    Groetjes, CIska

  4. Theo zegt:

    Hoi Marijke, leuk verhaal! Groetjes Theo Tamis.

  5. Marianne Wenneker zegt:

    Hoi Marijke, ik stuit toevallig op jouw tekst. Wat leuk om te lezen! Groetjes Marianne

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s